Lập trình

Trang này gom các hoạt động lập trình em có thể gặp trong môn Tin học: ghép khối lệnh (Blockly, Lưới Blockly), vẽ hình bằng Python (Python Turtle) và các bài viết code. Lập trình bằng Scratch có trang riêng: Lập trình Scratch.

Blockly: ghép khối lệnh

Blockly cho em lập trình bằng cách kéo và ghép các khối lệnh, không cần gõ code.

Giao diện

• Hộp khối (bên trái): các khối lệnh em được dùng, chia theo nhóm. Thầy cô có thể chỉ mở một số khối cho mỗi bài.
• Vùng làm việc (ở giữa): nơi em kéo khối vào và ghép lại.
• Nút Chạy và Đặt lại.

Cách làm

1. Kéo khối từ hộp khối vào vùng làm việc.
2. Kéo khối tới sát khối khác để chúng dính vào nhau.
3. Bấm vào ô số hoặc ô chữ trên khối để đổi giá trị.
4. Bấm Chạy.

Làm đúng, em thấy "Xin chúc mừng!" và hoạt động được tính hoàn thành. Chưa đúng, trang báo lý do. Ví dụ:

• "Vui lòng kết nối các khối với khối Bắt đầu để chạy chương trình!": có khối chưa nối vào khối Bắt đầu.
• "Thêm nhiều khối nữa. Giải pháp của bạn chưa hoàn chỉnh.": chương trình còn thiếu bước.

Bấm Thử lại rồi sửa tiếp. Vùng làm việc được tự lưu, lần sau mở lại vẫn còn.

Lưới Blockly: dẫn nhân vật qua bản đồ

Lưới Blockly là một trò chơi lập trình: em dẫn nhân vật đi qua bản đồ ô vuông, tới đích, nhặt vật phẩm, tránh ô nguy hiểm.

Giao diện

• Vùng soạn (bên trái): bảng khối, hoặc ô gõ code nếu bài cho phép. Bài cho cả hai thì có nút để chuyển qua lại, chương trình tự đổi theo.
• Bản đồ (bên phải): nhân vật, đích, vật phẩm, ô nguy hiểm. Dưới bản đồ có số khối em đã dùng và số bước tối đa.

Cách chơi

1. Nhìn bản đồ: nhân vật quay về hướng nào, đích ở đâu.
2. Ghép khối (hoặc gõ code) rồi bấm Chạy. Nhân vật đi từng bước trên bản đồ.
3. Kết quả hiện Đạt kèm số bước và số khối, hoặc Chưa đạt kèm lý do (đâm vào tường, rơi vào ô nguy hiểm, chưa dừng ở đích, chưa nhặt hết vật phẩm...).
4. Sửa rồi chạy lại. Không giới hạn số lần.

Lần Đạt đầu tiên là hoạt động Đã hoàn thành. Nếu bài có Lời giải chuẩn dùng ít khối hơn em, trang gợi ý em thử rút gọn. Việc này không bắt buộc.

Đi qua đích chưa đủ

Chương trình phải dừng đúng lúc nhân vật đứng ở đích. Đi qua đích rồi đi tiếp là chưa đạt.

Nếu bấm Chạy mà thấy "Chạy quá nhanh - chờ một chút rồi thử lại.", em đợi vài giây.

Gõ code

Bài cho gõ code thì em chọn được một trong các ngôn ngữ: JavaScript, Python, Java, C++, C# (thầy cô có thể chỉ mở một vài ngôn ngữ). Đây là bản thu nhỏ của ngôn ngữ thật, chỉ có các lệnh tương ứng với khối của bài. Dưới ô gõ code có bảng mẫu câu lệnh của ngôn ngữ em đang chọn. Gõ sai cú pháp thì dòng lỗi được tô đỏ kèm lời báo.

Python Turtle: vẽ hình bằng Python

Python Turtle cho em viết code Python để điều khiển một con rùa vẽ hình trên màn hình.

1. Đọc Đề bài ở đầu trang. Có bài cho sẵn vài dòng code để em viết tiếp.
2. Viết code vào ô soạn thảo.
3. Bấm Chạy. Hình hiện trên khung vẽ, chữ in ra hiện ở phần Kết quả.
4. Bấm Đặt lại để quay về code ban đầu nếu cần.

Nếu bài có tự kiểm tra, khi chương trình đúng yêu cầu em thấy "Chính xác! Đã hoàn thành hoạt động." Chưa đúng thì trang báo "Chưa đúng - xem kết quả và thử lại."

Code Python chạy ngay trong trình duyệt. Lần đầu mở trang, nếu thấy "Trình Python đang tải - vui lòng đợi một chút.", em đợi vài giây rồi bấm lại.

Các bài viết code khác

Thầy cô có thể dùng thêm vài dạng bài viết code:

Dạng	Em làm gì
Đọc kết quả code	Đọc đoạn code, gõ kết quả em nghĩ nó in ra, rồi bấm Kiểm tra
Luyện viết code	Viết code theo đề, bấm Chạy code. Hệ thống chạy thử với nhiều bộ dữ liệu và cho biết từng bộ Đúng hay Sai
Bài tập dòng lệnh	Viết code, bấm Chạy, kết quả in ra phải khớp với Kết quả mong đợi

Ở dạng Luyện viết code, sau vài lần chưa đúng, nút Xem lời giải có thể hiện ra. Hãy thử tự làm trước khi xem.

Bấm Chạy mà không chạy được?

Một số dạng bài cần máy chủ của trường chạy code giúp em.

• "Dịch vụ thực thi code chưa được kích hoạt.": nhà trường chưa bật phần chạy code. Báo thầy cô.
• "Không chạy được lúc này...": máy chủ đang bận. Thử lại sau ít phút. Lần này không bị tính là một lần nộp sai.
• "Bạn đã chạy quá nhiều lần trong một phút...": đợi vài giây rồi chạy lại.

Mẹo học lập trình

1. Làm từng bước nhỏ. Ghép vài khối hoặc viết vài dòng, chạy thử, rồi mới thêm tiếp.
2. Đọc kỹ lời báo lỗi. Lời báo thường nói đúng chỗ em cần sửa.
3. Đừng dùng thừa khối. Chương trình gọn thường dễ hiểu và dễ sửa hơn.
4. Bí quá thì hỏi thầy cô hoặc bạn, nhưng tự gõ lại bằng tay để hiểu.