Học liệu số cho môn học

Trang này dành cho giáo viên muốn đưa bài giảng, bài luyện tập, bài lập trình lên mạng cho học sinh học. Trên hệ thống, một bộ học liệu số như vậy gọi là khoá học. Khoá học là kho nội dung; nó không thay thế môn học, lớp môn học hay sổ điểm của trường.

Một dòng tóm tắt

Người được giao soạn học liệu tạo khoá học ở trang quản trị /admin -> dựng chương, bài, hoạt động -> giáo vụ gắn khoá vào môn học -> đưa học sinh vào khoá -> chuyển khoá sang Đã xuất bản. Thiếu bước "đưa học sinh vào khoá" thì học sinh không có đường vào học.

Môn học khác khoá học

	Môn học	Khoá học (học liệu số)
Là gì	"Toán 10", "Tin học 7": có số tiết, hình thức đánh giá, xuất hiện trên sổ điểm và học bạ	Bộ bài học trực tuyến: bài đọc, video, trắc nghiệm, bài lập trình, Scratch...
Ai tạo	Giáo vụ, khi thiết lập đầu năm	Người được giao soạn học liệu
Bắt buộc có?	Có	Không. Môn học vẫn chạy bình thường khi trường chưa số hoá nội dung nào

Một môn có thể gắn với nhiều khoá học, hoặc không gắn khoá nào. Xoá khoá học không làm mất môn học.

Ai soạn khoá học

Giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm làm việc hằng ngày ở trang giáo viên /teacher (xem Việc hằng ngày của giáo viên). Trang đó không có chỗ soạn khoá học. Soạn khoá học là việc ở trang quản trị /admin, và cần một vai trò riêng: vai trò soạn học liệu. Nhà trường thường giao vai trò này cho vài thầy cô (tổ Tin học, giáo viên phụ trách chuyển đổi số), không phải cho mọi giáo viên.

Với vai trò soạn học liệu, bạn:

• tạo, sửa mọi khoá học của trường, dựng chương trình và soạn hoạt động;
• đưa học sinh vào những khoá do chính bạn tạo, hoặc khoá mà bạn được ghi danh với vai trò Quản lý khoá học;
• soạn ngân hàng câu hỏi, đề thi và lịch thi (xem Đề thi và lịch thi);
• chấm bài Scratch của mọi khoá.

Vai trò này không cho bạn sửa danh mục môn học, lớp, sổ điểm. Đó vẫn là việc của giáo vụ và của trang /teacher.

Ghi chú cho quản trị trường

Vai trò soạn học liệu có mã course_manager. Tài khoản cần thêm vai trò panel_user nếu chưa vào được /admin. Một người có thể mang cùng lúc subject_teacher và course_manager. Xem Vai trò và phân quyền.

Bước 1: Tạo khoá học

/admin -> Quản lý khóa học -> Khóa học, bấm nút tạo mới

Bước này chỉ tạo "vỏ" khoá học. Các ô chính:

Ô	Ghi chú
Tiêu đề	Bắt buộc. Gõ xong hệ thống tự sinh Đường dẫn. Nên đặt tên kèm khối: "Tin học 7: Lập trình Scratch".
Mô tả ngắn, Nội dung	Giới thiệu khoá học.
Trạng thái	Nháp hoặc Đã xuất bản. Mặc định Nháp: học sinh chưa thấy gì. Giữ Nháp cho tới bước cuối.
Tiến trình tuyến tính	Bật thì học sinh phải xong hoạt động trước mới mở được hoạt động sau.
Quyền truy cập	Private (mặc định) hoặc Public. Xem Bước 5 bên dưới để biết chọn cái nào.
Giá	Bắt buộc, để mặc định 0. Trường không bán khoá học nên ô này không có tác dụng gì.
Danh mục, Nhãn	Tuỳ chọn, chỉ chọn được những mục đã tạo sẵn.
Mẫu chứng chỉ	Chỉ hiện khi trường dùng chứng chỉ. Chọn mẫu thì học sinh hoàn thành khoá được cấp chứng chỉ tự động.

Lưu xong, bạn được tự động ghi danh vào chính khoá đó với vai trò Quản lý khoá học, nên xem và sửa được khoá kể cả khi nó còn Nháp.

Bước 2: Dựng chương trình

Trên trang sửa khoá học, bấm Trình xây dựng. Nội dung có ba tầng: Module (chương) chứa Lesson (bài học), bài học chứa Activity (hoạt động). Chỉ hoạt động mới mang nội dung thật.

• Dùng các nút Thêm Module, Thêm Lesson, Thêm Activity.
• Kéo thả để đổi thứ tự ở cả ba tầng.
• Mỗi hoạt động có nút nhân bản, nút bật/tắt xuất bản (Nháp/Đã xuất bản) và nút xoá. Bản nhân bản luôn ở trạng thái Nháp.

Dùng AI dựng khung chương trình

Nút AI Tạo Outline ở đầu Trình xây dựng nhận mô tả khoá, mục tiêu và đối tượng người học, rồi đề xuất danh sách chương. Bạn sửa, thêm, xoá, sắp xếp lại các chương, bấm Tạo chi tiết để AI viết bài học và hoạt động, xem lại rồi bấm Áp dụng. Cấu trúc cũ của khoá bị thay, nhưng có nút Hoàn tác trong vòng một giờ. Muốn giữ cấu trúc hiện có thì tick Thêm vào cuối khóa học. Nút chỉ chạy được khi nhà trường đã cấu hình AI.

Bước 3: Chọn loại hoạt động

Menu Thêm Activity chỉ liệt kê những loại trường đang bật. Với cấu hình chuẩn của trường phổ thông:

Loại	Dùng khi
Bài đọc	Nội dung chữ, hình, công thức.
Video	Nhúng video.
Trắc nghiệm	Bộ câu hỏi chấm tự động, soạn bằng nút Mở trình soạn câu hỏi trên trang sửa hoạt động (10 dạng câu hỏi: một đáp án, nhiều đáp án, đúng/sai, điền khuyết, nối cặp, sắp xếp, phân loại...).
Bài tập	Học sinh nộp văn bản, tệp, link hoặc ghi âm. Xem lưu ý ở Chấm bài trực tuyến trước khi dùng.
Tài liệu	Bộ slide hoặc PDF xem ngay trong bài. Xem Hoạt động Tài liệu.
Lập trình Scratch	Học sinh làm dự án Scratch, giáo viên chấm. Xem Hoạt động Scratch.
Lưới Blockly	Dẫn nhân vật qua bản đồ bằng khối lệnh, máy tự chấm. Xem Lưới Blockly.
Các bài lập trình khác	Blockly, Python Turtle, đọc code, luyện code... máy tự chấm.
GeoGebra	Bài toán tương tác dựng trên GeoGebra.
Sơ đồ tư duy	Học sinh vẽ sơ đồ tư duy.

Menu chia tab Khuyên dùng (quản trị chọn sẵn), Gần đây, Đã ghim (bấm Ghim loại này lên đầu trên loại hay dùng) và Tất cả.

Bước 4: Hoàn thiện nội dung

• Trắc nghiệm có tính điểm: đặt ô Khi nào hiện đáp án đúng cẩn thận. Chọn Ngay sau mỗi lượt nộp cho bài luyện tập. Bài giới hạn số lượt mà vẫn hiện đáp án ngay thì học sinh nộp bừa lượt đầu, đọc đáp án rồi làm lại được điểm tối đa; form sẽ cảnh báo đỏ khi bạn chọn tổ hợp này. Bật Xáo thứ tự phương án nếu đề không có phương án kiểu "Tất cả các đáp án trên".
• Tài liệu tham khảo: bảng Tài liệu trên trang sửa khoá là nơi để tệp cho học sinh mở khi cần (PDF và tệp Office xem được ngay trong trang).
• Hoạt động chưa xong: để ở trạng thái Nháp thay vì xoá. Hoạt động Nháp không hiện với học sinh và không bị tính vào tiến độ.

Bước 5: Đưa học sinh vào khoá

Học sinh chỉ vào học được khi đã ghi danh vào khoá. Có ba cách, chọn theo cách trường muốn quản lý:

Cách	Làm ở đâu	Hợp khi
Ghi danh từng em	Trang sửa khoá -> bảng Học viên -> nút tạo mới: chọn tài khoản, vai trò Học viên. Bảng này chỉ hiện với người tạo khoá và người được ghi danh Quản lý khoá học	Lớp nhỏ, bổ sung một vài em
Ghi danh theo nhóm	/admin -> Quản lý người dùng -> Nhóm: tạo nhóm (vd "Tin học 7A"), thêm thành viên (có nút Nhập thành viên từ Excel theo cột Email), rồi ở tab Khóa học của nhóm gắn khoá vào	Cả lớp cùng học một khoá. Em nào được thêm vào nhóm sau cũng tự được ghi danh. Nhóm do quản trị trường tạo và quản lý
Học sinh tự ghi danh	Trang sửa khoá -> bảng Cách ghi danh: thêm phương thức Miễn phí hoặc Mã ghi danh	Khoá mở cho nhiều lớp, học sinh tự vào

Tự ghi danh đòi khoá vừa Đã xuất bản vừa Public

Cả hai phương thức Miễn phí và Mã ghi danh đều từ chối nếu khoá đang để Private, kể cả khi học sinh nhập đúng mã. Muốn giữ khoá kín (không hiện trong danh mục công khai) thì dùng ghi danh từng em hoặc ghi danh theo nhóm.

Học sinh chưa có tài khoản

Hồ sơ học sinh của trường (do giáo vụ quản lý) không bắt buộc có tài khoản đăng nhập, nhất là ở tiểu học. Em nào chưa có tài khoản thì không ghi danh được và không học trực tuyến được. Nhờ quản trị tạo tài khoản trước (xem Tài khoản người dùng).

Danh sách ở bảng Học viên có cột Tiến độ và Hoạt động gần nhất để bạn theo dõi ai đang học tới đâu.

Muốn một thầy cô khác cùng theo dõi hoặc cùng chấm khoá? Ghi danh họ ở cùng bảng này với vai trò Biên tập viên hoặc Quản lý khoá học. Đây là vai trò của người dạy: họ xem được khoá khi còn Nháp và không hiện như học sinh trong lưới bài làm Scratch.

Bước 6: Gắn khoá vào môn học

Giáo vụ làm bước này: /admin -> Trường học -> Môn học -> sửa môn -> ô Khoá học số, chọn một hoặc nhiều khoá.

Gắn khoá vào môn có một hệ quả cụ thể: giáo viên được phân công dạy một lớp môn học của môn đó được chấm bài Scratch trong khoá, dù họ không có vai trò soạn học liệu. Xem Chấm bài trực tuyến.

Gắn khoá vào môn không ghi danh học sinh

Việc gắn chỉ quyết định giáo viên nào được chấm. Học sinh vẫn phải được đưa vào khoá theo một trong ba cách ở Bước 5.

Gắn khoá áp dụng cho mọi khối và mọi học kỳ

Môn "Tin học" dùng chung cho nhiều khối thì giáo viên dạy Tin học ở bất kỳ khối nào cũng chấm được khoá đã gắn. Nếu trường muốn tách, hãy tạo môn riêng cho từng khối hoặc chấp nhận điều này.

Bước 7: Xuất bản và đi thử

1. Trang sửa khoá, đổi Trạng thái sang Đã xuất bản, bấm Lưu. Không có nút "Xuất bản" riêng.
2. Kiểm tra từng hoạt động cần hiện đã ở trạng thái Đã xuất bản trong Trình xây dựng.
3. Đăng nhập bằng một tài khoản học sinh thật (hoặc tài khoản thử được ghi danh như học sinh) và đi lại đường của em: mở khoá, học thử vài hoạt động, làm thử một bài trắc nghiệm.

Đừng nghiệm thu bằng tài khoản của chính bạn

Bạn là người soạn nên xem được cả khoá Nháp lẫn hoạt động Nháp. Bạn có thể thấy mọi thứ trôi chảy trong khi học sinh đang bị chặn ngoài cửa.

Điểm của khoá học không tự vào sổ điểm

Điểm trắc nghiệm, điểm Scratch, điểm bài thi trực tuyến nằm trong hệ thống học trực tuyến. Chúng không tự chuyển sang sổ điểm theo Thông tư của trường. Muốn dùng một kết quả trực tuyến làm điểm đánh giá thường xuyên, giáo viên nhập điểm đó vào sổ điểm như mọi đầu điểm khác (xem Sổ điểm và đánh giá).

Checklist

• [ ] Khoá có tiêu đề rõ khối, môn.
• [ ] Đủ chương, bài, hoạt động; không còn hoạt động rỗng.
• [ ] Trắc nghiệm tính điểm đã chọn đúng thời điểm hiện đáp án.
• [ ] Học sinh đã được ghi danh (từng em, theo nhóm, hoặc tự ghi danh với khoá Public).
• [ ] Giáo vụ đã gắn khoá vào môn học (nếu giáo viên bộ môn cần chấm bài Scratch).
• [ ] Khoá ở trạng thái Đã xuất bản; các hoạt động cần hiện đều không còn Nháp.
• [ ] Đã đi thử bằng tài khoản học sinh.